Van Dataregels tot IMAX-Lasers Hoe we vandaag films kijken

Als we websites bezoeken, krijgen we vaak meteen een pop-up over cookies en persoonlijke gegevens te zien. Een website zoals Yahoo is daar een goed voorbeeld van. Zij vragen of ze onze gegevens mogen gebruiken. Je kan gewoon op de knop klikken om alles te weigeren, en die keuze kan je later altijd nog aanpassen in hun privacy-instellingen om je toestemming in te trekken of te veranderen.

Ook voor apps op je gsm, zoals TikTok, bestaan er strenge regels. In april 2025 nam de Ierse Data Protection Commission, de groep die controleert of bedrijven zich aan de regels voor data houden, de app onder de loep. Ze ontdekten dat gegevens van Europese gebruikers rechtstreeks naar China gingen. TikTok kreeg zes maanden de tijd om hun manier van werken aan te passen, maar was het daar vollenbak mee oneens en trok naar de Ierse rechtbank. De rechter heeft de opdracht even op pauze gezet tijdens de rechtszaak, waardoor onze gegevens voorlopig gewoon naar China blijven gaan.

Maar goed, over naar de wereld van films, want ook daar stikt het van de regels en technische snufjes. Regisseurs gebruiken tegenwoordig graag speciale IMAX-camera's. First Man heeft bijvoorbeeld een indrukwekkende scène van acht minuten over de maan, volledig gefilmd met gigantische IMAX 70mm-camera's. The Dark Knight Rises, Dunkirk en Interstellar bevatten allemaal meer dan een uur aan beelden gefilmd met deze zware toestellen. Ook de documentaire Pandas en Avengers: Infinity War maakten er gebruik van.

Om dat in de bioscoop af te spelen, is er een projector nodig. Een IMAX 70mm-projector levert een extreem hoog beeld af in een 1.43:1 vorm. Ter vergelijking: gewone IMAX-projectors tonen een beeld van 1.90:1, wat een pak minder hoog is. Hoewel Lucy en Star Wars: The Last Jedi met die grote camera's werden gefilmd, kregen we in de zalen toch de minder hoge vorm te zien.

Tegenwoordig is er een nieuw beestje op de markt: de IMAX-laser. Deze kan dat torenhoge 1.43:1 beeld wél perfect op het scherm laten zien. Ze zijn nog redelijk zeldzaam. In de Verenigde Staten hebben een vijftiental bioscopen deze laser, met nog enkele verspreid over Canada, Australië, Noorwegen, Rusland en Duitsland. In de rest van de wereld tellen we er ongeveer veertig. Tussen 2018 en 2022 stonden er 142 op de planning om gebouwd te worden. Soms zwieren bioscopen hun oude 70mm-projector er gewoon helemaal uit om plaats te maken voor deze nieuwe laser.

First Man zal trouwens niet draaien op die oudere 70mm-projectors. Wij kunnen de film enkel checken via de nieuwe IMAX-laser, die haarscherp is en superheldere kleuren heeft, of met de gewone IMAX-projector. In het verleden kregen elf van de twaalf grote Hollywood-films die met 70mm-camera's werden gedraaid wél een plekje in de bioscoop op de grote 70mm-projectors. Studio's als Warner Bros. en Paramount lieten toen speciale kopieën maken. Zelfs films die met normale camera's waren geschoten, zoals Iron Man 3, Pacific Rim en Man of Steel, kregen soms zo'n gigantische versie.

Als we naar de cijfers kijken: The Dark Knight Rises speelde op meer dan 83 van die grote projectors in de VS, Canada en Engeland. Interstellar draaide op een vijftigtal, Catching Fire op 16, en Batman v Superman: Dawn of Justice op 12 schermen. Star Trek Into Darkness kregen we dan weer in 3D-vorm voorgeschoteld. Wetenschappelijke musea houden hun oude projectors vaak wel langer in het gebouw.

Dichter bij huis, in België, Nederland en Frankrijk, hebben bioscopen van Pathé en Gaumont al IMAX-lasers of zijn ze vollenbak aan het verbouwen. Een scherm is helaas niet altijd hoog genoeg voor dat maximale 1.43:1 beeld, waardoor we soms toch enkel het 1.90:1 beeld te zien krijgen. Het TCL Chinese Theatre in Hollywood is daar een perfect voorbeeld van; gigantisch breed, maar gewoon niet hoog genoeg. Momenteel zijn bioscopen in steden als San Jose en Manchester wel volop aan het verbouwen om de nieuwe laser te installeren voor toekomstige films.